• Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase
ende

Son 3 ayda Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından bildirilen dünyadaki salgın hastalıklar

 

World Health Org kttb

 

İlgili bölgeye gidecek vatandaşların veya bu bölgeden gelecek olan kişilerin dikkatine. Bölgelere göre mevcut salgın hastalık durumu ve dünya sağlık örgütünün bu hastalıklar ile ilgili önerileri aşağıda sunulmuştur.

Hastalık durumu halinde en kısa sürede bir enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurunuz, enfeksiyon hastalıkları uzmanı olmayan merkezlerde dahiliye uzmanına başvurunuz.

 

11 Aralık 2018; DEMOKRATİK KONGO CUMHURİYETİ'NDE EBOLA VİRÜSÜ HASTALIĞI (EVH)

Mevcut durum; 11 Aralık itibariyle Kuzey Kivu'da 12 sağlık bölgesinde ve Ituri Eyaleti'nde 3 sağlık bölgesinde 296 ölüm olmak üzere toplam 505 Ebola Virüs Hastalığı (EVH) vakası bildirilmiştir. Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve diğer komşu ülkelere yayılan salgın riski çok yüksektir. Geçtiğimiz hafta boyunca Güney Sudan ve Uganda’dan uyarılar bildirilmiş olup bugüne kadar bildirilen tüm uyarılarda EVH söz konusu değildir.

DSÖ tavsiyesi; Dünya Sağlık Örgütü, halihazırda mevcut bilgilere dayanarak, Demokratik Kongo  Cumhuriyeti'ne seyahat ve ticaretle ilgili olarak herhangi bir kısıtlama getirilmesini tavsiye etmemektedir. Şu anda insanları Ebola virüsünden korumak için lisanslı bir aşı bulunmamaktadır. Bu nedenle, Ebola aşısı sertifikalarıyla ilgili herhangi bir gereklilik, sınırların ötesine geçen hareketi sınırlamak veya Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden ayrılan yolcular için vize vermekle ilgili makul bir temel değildir. DSÖ, bu durumla ilgili olarak seyahat ve ticaret önlemlerini izlemeyi sürdürmektedir. Şu anda hiçbir ülke Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ne yönelik her hangi bir seyahat kısıtlaması uygulamamıştır. Yolcular seyahat etmeden önce tıbbi tavsiyeler almalı ve iyi hijyen kurallarına uymalıdır.

 

20 Kasım 2018; SUUDİ ARABİSTAN’DA ORTA DOĞU SOLUNUM YOLU SENDROMU KORONAVİRÜSÜ (MERS-CoV)

Mevcut durum; Suudi Arabistan'ın Uluslararası Sağlık Tüzüğü (UST 2005) Ulusal Odak Noktası, 16- 30 Ekim 2018 tarihleri arasında, 1 ölüm dahil 4 yeni Ortadoğu solunum yolu sendromu koronavirüsü (MERS-CoV) enfeksiyonu vakasını bildirmiştir.

DSÖ tavsiyesi; DSÖ, mevcut durum ve eldeki bilgilere dayanarak  tüm Üye Ülkeleri akut respiratuar enfeksiyonlara yönelik sürveyanslarını sürdürmeleri ve sıra dışı paternleri dikkatlice incelemeleri konusunda teşvik etmektedir. MERS-CoV enfeksiyonu  ve MERS-CoV korunma  önlemleri hakkında toplum ve  hane halkı bilinçlendirilerek hastalığın iletimi azaltılabilir ve toplum kümeleri önlenebilir. Sağlık tesislerinde de olası MERS-CoV yayılımını önlemek açısından enfeksiyon önleme ve kontrol tedbirleri çok önemlidir. MERS-CoV’un erken semptomları, diğer respiratuar enfeksiyonlarda olduğu gibi non-spesifik olduğu için MERS-CoV’a yakalanmış kişileri erken tespit etmek her zaman mümkün değildir. Bu nedenle sağlık çalışanları, tanılarına bakılmaksızın tüm hastalar için tutarlı olarak standart önlemleri uygulamalıdır. Akut solunum yolu enfeksiyonu belirtileri olan hastaların tedavisi yapılırken standart önlemlere ek olarak damlacık önlemleri alınmalı; olası ya da doğrulanmış MERS-CoV enfeksiyonu vakaları tedavi edilirken ilave olarak temas önlemleri ve göz koruyucu önlemler alınmalı; aeresol üreten işlemler uygulanırken hava kaynaklı mikroplara karşı önlemler uygulanmalıdır.

MERS-CoV hakkında daha fazla bilgi sahibi olunana kadar, diyabet, böbrek yetmezliği, kronik akciğer hastalığı olan ve bağışıklığı baskı altında olan kişiler MERS-CoV enfeksiyonu kaynaklı ciddi rahatsızlık riskinin yüksek olduğu kişiler olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle bu kişiler virüsün dolaşımı potansiyelinin olduğu bilinen çiftlikleri, pazarları veya hayvan barınaklarının bulunduğu bölgeleri ziyaret ederken hayvanlarla, özellikle de develerle yakın temastan kaçınmalıdır. Hayvanlara dokunmadan önce ve sonra düzenli el yıkama, hasta hayvanlarla temastan kaçınma gibi genel hijyen kurallarına uyulmalıdır. Gıda hijyen uygulamalarına dikkat edilmelidir. İnsanlar çiğ deve sütü ya da deve idrarı içmekten veya uygun şekilde pişirilmemiş etleri yemekten kaçınmalıdır.

DSÖ, bu olayla ilgili olarak giriş noktalarında özel bir tarama yapılmasını tavsiye etmemektedir ve şuan için herhangi bir seyahat veya ticaret kısıtlaması uygulanmasını da önermemektedir.

 

15 Ekim 2018; SUDAN’DA CHİKUNGUNYA

Mevcut durum; 31 Mayıs 2018'de, Sudan'da ki Kızıldeniz Eyaleti'nin Eyalet Sağlık Bakanlığı (SMOH), Kızıl Deniz Eyaleti Swakin bölgesi’nden 4 şüpheli chikungunya vakasını bildirmiştir.

DSÖ tavsiyesi; Chikungunya'nın önlenmesi ve kontrolü, sivrisineklerin beslenmesini destekleyen doğal ve yapay su dolu konteyner gibi üreme ortamı sayısını azaltmaya dayanır. Bu da etkilenen toplulukların harekete geçirilmesini gerektirir. Salgınlar sırasında insektisitler, sivrisinekleri öldürmek için sivrisineklerin bulunduğu yerlerdeki konteynerlere ve etrafındaki yüzeylere uygulanır ve olgunlaşmamış larvaları öldürmek ve kaplardaki suyu temizlemek için kullanılır.

Chikungunya salgınları sırasında korunma için, gündüz ısıran vektörlerin cilt maruziyetini en aza indiren giysiler tavsiye edilir. Kovucular açıkta kalan cilde veya giysilere ürün etiket talimatlarına tam olarak uyularak tatbik edilmelidir. Gündüz uyuyanlar için, insektisitle muamele edilmiş sivrisinek ağları iyi bir koruma sağlar.

Riskli bölgelere seyahat edecek kişiler tarafından temel önlemler alınmalıdır. Bunlardan bazıları; Sinek kovucuların kullanımı, uzun kollu giysiler ve pantolonlar ve odalarda sivrisineklerin girmesini önlemek için sineklikler bulundurulması.

 

5 Ekim 2018; NİJER’DE KOLERA

Mevcut durum; 15 Temmuz'da, Nijer Halk Sağlığı Bakanlığı tarafından kolera salgını resmen ilan edilmiştir. O zamandan beri salgın coğrafik olarak yayılmaya devam etti ve Ağustos’ta ve Eylül başında iki hafta içinde rapor edilen yaklaşık 400 vaka ile pik yaptı.

DSÖ tavsiyesi; DSÖ, Kolera Tedavi Merkezlerinde uygun ve zamanında vaka yönetimini önermektedir. İçilebilir suya erişimin ve sanitasyon altyapısının geliştirilmesi ve etkilenen topluluklarda iyileştirilmiş hijyen ve gıda güvenliği uygulamaları, en etkili kolera kontrol araçlarıdır. Anahtar halk sağlığı iletişim mesajları oluşturulmalıdır.

DSÖ, halen devam eden salgın hakkında mevcut bilgilere dayanarak, uluslararası toplumda seyahat ve ticarete yönelik herhangi bir kısıtlamayı önermemektedir.

 

5 Ekim 2018; ZİMBABVE’DE KOLERA

Mevcut durum; Son Hastalık Salgını Haberleri yayınlandığı 20 Eylül'den beri (15 Eylül  verileri), 92 laboratuvar onaylı olmak üzere 4914 ek  vaka bildirilmiştir. Zimbabwe Sağlık ve Çocuk Bakımı Bakanlığı (MoHCC) tarafından Harare'deki kolera salgını 6 Eylül 2018'de ilan edildi ve aynı gün DSÖ'ye bildirildi. 3 Ekim 2018 itibariyle, 163 laboratuvar teyitli vaka dahil olmak üzere 8535 kümülatif vaka ve 50 ölüm bildirilmiştir (vaka ölüm oranı:% 0,6)

DSÖ Tavsiyesi; DSÖ, KTM'lerde uygun ve zamanında vaka yönetimi önermektedir. İçme suyuna erişimin arttırılması, sağlık altyapısının iyileştirilmesi ve etkilenen topluluklardaki hijyen ve gıda güvenliği uygulamalarının güçlendirilmesi kolerayı önleme ve kontrol etmenin en etkili yoludur. Etkilenen nüfusa önemli halk sağlığı mesajları iletilmelidir. DSÖ, bu salgınla ilgili mevcut bilgilere dayanarak Zimbabve'ye yönelik herhangi bir seyahat veya ticaret kısıtlaması getirilmesini önermemektedir.

 

5 Ekim 2018; NİJERYA’DA MAYMUN ÇİÇEK HASTALIĞI (MONKEYPOX)

Mevcut durum; 26 Eylül 2017'de, Nijerya'daki Bayelsa Eyaleti'ndeki Yenagoa Yerel Yönetim Bölgesi'nde (LGA) şüpheli bir maymun çiçek hastalığı salgını DSÖ'ye bildirilmiştir. Salgının başlangıcı olan Eylül 2017'den 15 Eylül 2018'e kadar, 25 eyalette ve bir bölgede toplam 269 şüpheli vaka bildirilmiş olup bu sayıya 16 eyalet ve bir bölgeden bildirilen 115 doğrulanmış vaka dahildir.

DSÖ’nün Önerisi; Endemik bölgelerde / ülkelerde oturanlar ve seyahat edenler, MPXV'yi (kemirgenler, keseliler ve primatlar) barındırabilecek hasta, ölü veya canlı hayvanlarla temastan ve vahşi hayvan eti yemekten veya vahşi hayvan etiyle temastan kaçınmalıdır. Sabun ve su veya alkol bazlı dezenfektan kullanılarak el hijyeninin sağlanmasının önemi vurgulanmalıdır.  Seyahat sırasında veya dönüşten sonra görülen herhangi bir hastalık, tüm güncel seyahat ve bağışıklama öyküsü hakkında bilgiler de dahil olmak üzere bir sağlık uzmanına bildirilmelidir.

Şüpheli veya doğrulanmış MPXV enfeksiyonu olan hastaların bakımıyla uğraşan sağlık çalışanları, standart, temas ve damlacık enfeksiyonu kontrol önlemlerini uygulamalıdır.

İnsanlardan ve MPXV enfeksiyonu şüphesi olan hayvanlardan alınan örnekler uygun donanımlı laboratuarlarda çalışan eğitimli personel tarafından ele alınmalıdır.

Temaslıların takibinin zamanında yapılması, sürveyans önlemleri ve sağlık hizmeti sağlayıcıları arasında importe edilen hastalıkların farkındalığın artırılması ikincil vakaların önlenmesi ve MPXV salgınlarının etkili bir şekilde yönetilmesinin önemli parçalarıdır.

DSÖ, mevcut bilgilere dayanarak Nijerya'ya yönelik seyahat ve ticaretle ilgili olarak herhangi bir kısıtlama getirilmesini bu noktada önermemektedir.

 

Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği Yönetim Kurulu (a)

Dr. Emre Y. Vudalı

Koruyucu Hekimlik ve Halk Sağlığı Sorumlusu